عدالت پارس: دانشگاه ملی مهارت به‌عنوان تنها دانشگاه دولتی مهارت‌محور کشور، مأموریت اصلی خود را تربیت نیروی انسانی ماهر، تکنسین و کارشناس عملیاتی برای ورود مستقیم به بازار کار تعریف کرده است.

این دانشگاه با تکیه بر آموزش‌های کارگاهی، عملی و ارتباط نزدیک با صنعت، نقش مهمی در کاهش فاصله آموزش و اشتغال ایفا می‌کند.

با این حال، کمبود بودجه، فرسودگی تجهیزات کارگاهی، محدودیت در جذب هیأت علمی و نیروهای خدماتی، و تمرکزگرایی در ساختار تصمیم‌گیری از جمله چالش‌های جدی این دانشگاه به شمار می‌رود؛ چالش‌هایی که در صورت تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و افزایش سهم آموزش‌های مهارتی، نیازمند توجه فوری و حمایت عملی دولت و مجلس است.

در همین راستا، پایگاه خبری عدالت پارس در گفت‌وگویی اختصاصی  با دکتر محمود صادق‌پور، رییس دانشگاه ملی مهارت استان فارس، به بررسی وضعیت این دانشگاه، دستاوردها، چالش‌ها و مطالبات آن پرداخته است.

دکتر صادق‌پور در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به جایگاه استان فارس در ساختار دانشگاه ملی مهارت اظهار کرد: استان فارس با ۱۴ دانشکده فعال، یکی از مهم‌ترین استان‌های کشور در حوزه آموزش مهارتی است. از این تعداد، سه دانشکده در شهر شیراز و ۱۱ دانشکده در شهرستان‌های مختلف استان مستقر هستند.

در سطح ملی نیز دانشگاه ملی مهارت دارای ۱۸۳ مرکز آموزشی است که حدود ۸ درصد از کل دانشجویان این دانشگاه در استان فارس تحصیل می‌کنند.

وی افزود: دانشگاه ملی مهارت، که پیش‌تر با عنوان دانشگاه فنی‌وحرفه‌ای شناخته می‌شد، تنها دانشگاه دولتی کشور است که مأموریت اصلی آن آموزش مهارت‌های کاربردی و تربیت نیروی کار ماهر است. بخش عمده دروس ما عملی، کارگاهی و مبتنی بر نیاز واقعی بازار کار است.

اشتغال‌پذیری بالا؛ مهم‌ترین دستاورد دانشگاه ملی مهارت

رییس دانشگاه ملی مهارت استان فارس با اشاره به نتایج ارزیابی‌های اشتغال فارغ‌التحصیلان گفت: بر اساس آخرین آمارهای رسمی، میانگین اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاه ملی مهارت در کشور حدود ۶۴ درصد است، اما این رقم در برخی دانشکده‌های استان فارس از جمله دانشکده باهنر شیراز به ۸۱ درصد می‌رسد. این آمار نشان می‌دهد که آموزش‌های مهارتی ما به‌طور مستقیم در بازار کار مؤثر بوده و فارغ‌التحصیلان توانسته‌اند در رشته‌های مرتبط مشغول به کار شوند.

وی ادامه داد: ما واحد مستقلی برای ارتباط با صنعت و پیگیری وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان داریم و به‌صورت مستمر وضعیت آنان را پس از دانش‌آموختگی رصد می‌کنیم. این بازخوردها نشان می‌دهد که مسیر آموزش مهارتی، مسیر درستی است، هرچند نیازمند تقویت جدی است.

درخشش دانشجویان مهارتی در رقابت‌های بین‌المللی

دکتر صادق‌پور با اشاره به موفقیت‌های علمی و مهارتی دانشجویان این دانشگاه اظهار کرد: در آخرین دوره مسابقات مهارتی بین‌المللی از جمله رقابت‌های بریکس که در روسیه برگزار شد، سهمیه ایران ۴۰ نفر بود که نفر اول کشور از دانشگاه ملی مهارت انتخاب شد. متأسفانه به دلیل محدودیت‌های مالی، امکان اعزام همه دانشجویان منتخب فراهم نشد، اما دانشجویانی که با هزینه شخصی اعزام شدند، همگی با مدال‌های طلا، نقره و برنز به کشور بازگشتند.

وی افزود: این موفقیت‌ها نشان می‌دهد که آموزش‌های مهارتی ما حتی با وجود تجهیزات قدیمی و محدودیت امکانات، در سطح رقابت‌های جهانی قابل دفاع است.

چالش‌های جدی؛ بودجه، تجهیزات و نیروی انسان

رییس دانشگاه ملی مهارت استان فارس با اشاره به مشکلات ساختاری این دانشگاه گفت: بودجه دانشگاه ملی مهارت به‌طور متوسط یک‌چهارم بودجه دانشگاه‌های مادر است، در حالی که هزینه‌های ما به دلیل ماهیت کارگاهی و عملی آموزش‌ها به‌مراتب بیشتر است. آموزش عملی، نیازمند تجهیزات، مواد مصرفی و نیروی متخصص است.

وی افزود: بخش زیادی از تجهیزات کارگاهی ما مربوط گذشته است و امکان به‌روزرسانی آن‌ها وجود نداشته است. اگر تجهیزات به‌روز شوند، کیفیت آموزش چند برابر خواهد شد. در برخی موارد، برای نوسازی کامل یک کارگاه به ده‌ها میلیارد تومان اعتبار نیاز است، اما فرآیند تخصیص و هزینه‌کرد بودجه بسیار زمان‌بر و متمرکز است.

دکتر صادق‌پور همچنین کمبود شدید نیروی انسانی را از دیگر مشکلات اساسی دانست و گفت: از سال ۱۳۹۰ به بعد، عملاً مجوز جذب نیروی جدید داده نشده است. بسیاری از نیروها بازنشسته شده‌اند اما جایگزینی برای آن‌ها در نظر گرفته نشده است. در برخی دانشکده‌ها، خوابگاه‌های دانشجویی با حداقل نیرو و بعضاً تنها با یک نفر اداره می‌شود که این موضوع فشار مضاعفی بر کارکنان و مدیریت دانشگاه وارد کرده است.

برنامه هفتم توسعه و ضرورت توجه عملی به دانشگاه‌های مهارتی

وی با اشاره به برنامه هفتم توسعه کشور تصریح کرد: در این برنامه تأکید شده که ۵۰ درصد از آموزش عالی کشور باید به سمت آموزش‌های مهارتی سوق پیدا کند. این هدف، بسیار بزرگ و مهم است، اما اگر زیرساخت‌ها از هم‌اکنون تقویت نشود، با بحران مواجه خواهیم شد. نمی‌توان بدون تجهیزات، هیأت علمی و بودجه کافی، این حجم از دانشجو را پذیرش و آموزش داد.

رییس دانشگاه ملی مهارت استان فارس ادامه داد: اگر قرار است آموزش مهارتی محور توسعه کشور باشد، باید عدالت آموزشی در تخصیص بودجه رعایت شود. سرانه دانشجویی ما به‌مراتب کمتر از دانشگاه‌های دیگر است، در حالی که هزینه آموزش مهارتی دو برابر آموزش نظری است.

تعامل با صنعت و آموزش‌های کوتاه‌مدت

دکتر صادق‌پور با اشاره به ارتباط گسترده این دانشگاه با صنایع و بنگاه‌های اقتصادی گفت: ما قراردادهای متعددی با صنایع مختلف داریم و دانشجویان ما بخش قابل توجهی از آموزش خود را در محیط واقعی کار می‌گذرانند. همچنین دوره‌های آموزش آزاد و کوتاه‌مدت مهارتی برای شاغلان و صنایع برگزار می‌کنیم که هم به ارتقای مهارت نیروی کار کمک می‌کند و هم می‌تواند منبع درآمدی برای دانشگاه باشد.

وی افزود: بسیاری از مدیران فنی صنایع استان، خود از فارغ‌التحصیلان دانشگاه ملی مهارت هستند.

مطالبه حمایت ملی و رسانه‌ای

رییس دانشگاه ملی مهارت استان فارس در پایان این گفت‌وگو تأکید کرد: دانشگاه ملی مهارت ثابت کرده که می‌تواند نقش مؤثری در حل مشکل اشتغال و تأمین نیروی انسانی ماهر کشور ایفا کند. آنچه امروز نیاز داریم، حمایت عملی دولت، مجلس و سازمان برنامه و بودجه، و همچنین مطالبه‌گری رسانه‌ها برای تحقق عدالت آموزشی است. اگر این حمایت‌ها محقق شود، دانشگاه ملی مهارت می‌تواند یکی از ستون‌های اصلی توسعه اقتصادی کشور باشد.